به گزارش پایگاه خبری خوز نگار ؛ در جهان امروز، ورزش از سطح یک فعالیت رقابتی صرف فراتر رفته و به میدانی مهم در تعاملات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تبدیل شده است. در این میدان، دولتها، رسانهها، بنگاههای اقتصادی و افکار عمومی جهانی در فرآیندی پیچیده از رقابت و تعامل، برای کسب اعتبار، منزلت و نفوذ بیشتر تلاش میکنند. در چنین شرایطی، موفقیت ورزشی تنها به برد یا باخت در مسابقه محدود نمیشود، بلکه میتواند به تولید نوعی اعتبار بینالمللی برای کشورها منجر شود.
دکتر حامد محمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه و عضو شورای عالی راهبردی انجمن حقوق ورزشی ایراندر اینباره توضیح میدهد که در ادبیات جامعهشناسی از این اعتبار با عنوان «سرمایه نمادین» یاد میشود؛ مفهومی که پیر بوردیو آن را بهعنوان نوعی سرمایه مبتنی بر بهرسمیتشناختهشدن اجتماعی تعریف میکند. به گفته او، زمانی که دستاوردهای یک کشور در عرصههای مختلف از سوی دیگران پذیرفته و معتبر تلقی شود، نوعی احترام و اعتماد شکل میگیرد که میتواند قدرت نرم آن کشور را افزایش دهد. در این میان، ورزش و بهویژه فوتبال یکی از مهمترین ابزارهای تولید چنین سرمایهای در جهان معاصر است.
جام جهانی؛ ابررسانه جهانی
به گفته این پژوهشگر حوزه سیاستگذاری ورزش، جام جهانی فوتبال یکی از بزرگترین صحنههای بازنمایی کشورها در سطح بینالمللی محسوب میشود. گستره عظیم مخاطبان، پوشش رسانهای بیسابقه و پیوند عمیق فوتبال با احساسات ملی باعث شده است این رویداد به نوعی «ابررسانه جهانی» تبدیل شود.
او معتقد است در چنین رویدادی، تصویر کشورها تنها از طریق نتایج مسابقات شکل نمیگیرد، بلکه مجموعهای از عوامل در ساخت این تصویر نقش دارند؛ از کیفیت بازی تیم ملی و سطح حرفهایگری ساختار فوتبال گرفته تا رفتار بازیکنان، نحوه تعامل با رسانههای جهانی، فرهنگ هواداری و حتی شیوه روایتسازی رسانهای.
به باور محمدی، به همین دلیل حضور در جام جهانی فرصتی کمنظیر برای کشورهاست تا تصویری تازه و گاه متفاوت از خود در افکار عمومی جهانی ارائه کنند.
پیوند سرمایه نمادین و اقتصاد ورزش
این عضو هیئت علمی دانشگاه در ادامه به ابعاد اقتصادی این رویداد اشاره میکند و میگوید جام جهانی علاوه بر کارکرد نمادین، از منظر اقتصاد ورزش نیز اهمیت راهبردی دارد. حضور در این تورنمنت میتواند ارزش برند ملی، ارزش بازیکنان در بازار نقلوانتقالات، میزان جذب اسپانسرها و حتی ظرفیت گردشگری ورزشی کشورها را افزایش دهد.
به گفته او، تجربه بسیاری از کشورها نشان میدهد که عملکرد موفق در جام جهانی به رشد اعتبار لیگهای داخلی، افزایش صادرات بازیکن و توسعه صنایع مرتبط با فوتبال منجر شده است. در واقع سرمایه نمادینی که در چنین رویدادهایی شکل میگیرد، در بسیاری از موارد قابلیت تبدیل به سرمایه اقتصادی را نیز دارد.
فرصتی برای ارتقای تصویر جهانی ایران
محمدی معتقد است برای ایران نیز جام جهانی میتواند بستری مهم برای تقویت اعتبار جهانی باشد. ایران کشوری با پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی است و فوتبال در آن از پایگاه اجتماعی بسیار گستردهای برخوردار است. از این رو تیم ملی فوتبال میتواند به نمادی از توان رقابتی، سرمایه انسانی و انسجام اجتماعی جامعه ایرانی تبدیل شود.
به اعتقاد او، حضور مؤثر ایران در جام جهانی میتواند تصویری پویا، فعال و رقابتپذیر از جامعه ایرانی در سطح بینالمللی ارائه دهد؛ تصویری که بر مهارت، خلاقیت و توانمندی نسل جوان ایران تأکید دارد.
اهمیت روایتسازی رسانهای
این پژوهشگر حوزه ورزش در ادامه تأکید میکند که در جهان امروز سرمایه نمادین تا حد زیادی از طریق روایتهای رسانهای شکل میگیرد. بنابراین صرف حضور در یک رویداد جهانی برای تولید اعتبار کافی نیست و کشورها باید بتوانند روایتهای معناداری از حضور خود در این رویدادها بسازند.
به گفته او، روایت ایران میتواند بر محورهایی همچون استعداد فوتبالی، فرهنگ هواداری، پیشینه تاریخی و تمدنی، مهماننوازی و توانایی جوانان ایرانی در رقابتهای جهانی شکل گیرد؛ روایتهایی که اگر بهصورت حرفهای و چندزبانه در رسانههای جهانی و شبکههای اجتماعی منتشر شوند، میتوانند اثر نمادین حضور ایران در جام جهانی را به شکل قابل توجهی افزایش دهند.
نگاه راهبردی به حضور در جام جهانی
محمدی در پایان تأکید میکند که بهرهبرداری مؤثر از این فرصت مستلزم نگاه راهبردی به جام جهانی است. به باور او، باید این رویداد را بهعنوان یک فرآیند سهمرحلهای شامل پیش از رویداد، حین رویداد و پس از رویداد در نظر گرفت.
در مرحله پیش از رویداد، آمادهسازی فنی تیم ملی و طراحی راهبرد رسانهای اهمیت دارد. در مرحله حین رویداد، مدیریت تصویر تیم ملی و تعامل حرفهای با رسانهها تعیینکننده است. در مرحله پس از رویداد نیز باید از توجه جهانی ایجادشده برای توسعه اقتصاد فوتبال، جذب سرمایهگذاری و تقویت فوتبال پایه استفاده کرد.
به اعتقاد این عضو شورای عالی راهبردی انجمن حقوق ورزشی ایران، اگر چنین نگاه برنامهمحوری در سیاستگذاری ورزشی شکل گیرد، حضور ایران در جام جهانی میتواند فراتر از یک رویداد ورزشی، به فرصتی برای ارتقای تصویر بینالمللی کشور، تقویت سرمایه نمادین و توسعه اقتصاد ورزش تبدیل شود.
پرینت این خبر
